15 ide që mund t’i përshtatësh
Çmimet janë orientuese dhe përdorin intervale të gjera për Shqipërinë dhe Kosovën. Ideja dhe arsyeja e saj kanë përparësi ndaj shumës.
- 01
Florin ose byzylyk i vogël ari
Në shumë familje shqiptare, flori i parë i bebes është traditë që mbahet për gjithë jetën. Nuk përdoret çdo ditë, por ruhet si kujtim nga ata që e pritën me gëzim. Për shumë gjyshër, ky është gjesti më domethënës që mund të bëjnë.
- I shkon
- Shkon kur je gjysh, gjyshe, kumbarë ose i afërm i ngushtë dhe familja e respekton këtë zakon.
- Buxheti
- €60–250 / 6,000–25,000 lekë
- Bëje personale
- Për byzylykë, zgjidh modele pa pjesë të vogla që shkëputen dhe kujto që të mos i vendosen bebes gjatë gjumit.
- 02
Trupa pambuku për gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj
Masat e porsalindurit mbushen shpejt nga dhuratat e para, ndërsa masat e mëvonshme mungojnë kur bebja rritet papritur. Një set trupash në masë më të madhe zgjidh këtë problem. Për më tepër, pambuku i pastër është më i butë për lëkurën e ndjeshme të bebes.
- I shkon
- Është zgjedhje e sigurt për çdo familje, edhe kur nuk di gjininë apo stilin që pëlqejnë prindërit.
- Buxheti
- €15–35 / 1,500–3,500 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh trupa me kopsa përpara ose anash, sepse ndërrimi bëhet më i shpejtë natën.
- 03
Batanije muslini
Muslini është i hollë, merr frymë mirë dhe përdoret për të mbështjellë beben, si mbulesë karroce ose si peshqir i lehtë. Shumë prindër thonë se nuk kanë kurrë mjaftueshëm prej tyre. Lahet shpesh dhe bëhet më e butë pas çdo larjeje.
- I shkon
- Përshtatet për çdo stinë dhe për prindër që e duan të thjeshtë.
- Buxheti
- €15–35 / 1,500–3,500 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh një set me tri copa në ngjyra të qeta, që të ndërrohen pa u vënë re. Lajini një herë para dhurimit, që të jenë gati për përdorim.
- 04
Thes gjumi sipas stinës
Thesi i gjumit e mban beben ngrohtë pa batanije të lirshme në krevat, gjë që rekomandohet për gjumë më të sigurt. Vlerësohet sidomos në netët e dimrit. Prindërit nuk kanë nevojë të zgjohen natën për të rregulluar mbulesën.
- I shkon
- Shkon kur di moshën e bebes dhe stinën kur do ta përdorë.
- Buxheti
- €25–50 / 2,500–5,000 lekë
- Bëje personale
- Kontrollo trashësinë e shënuar në etiketë dhe zgjidh atë për temperaturën e dhomës së tyre.
- 05
Libra me faqe kartoni dhe kontrast të fortë
Bebet shohin më mirë format bardh e zi dhe ngjyrat e forta në muajt e parë. Librat me faqe të trasha mund të kafshohen dhe të bien pa u dëmtuar. Leximi me zë që në muajt e parë e mëson beben me zërin e prindërve.
- I shkon
- Përshtatet nga muaji i parë deri rreth vitit, kur fillojnë librat me figura më të detajuara.
- Buxheti
- €8–20 / 800–2,000 lekë
- Bëje personale
- Shto një libër me këngë ose vjersha shqip, që prindërit ta lexojnë me zë.
- 06
Lodër dhëmbësh prej silikoni
Kur dalin dhëmbët e parë, një lodër e ftohtë dhe e butë qetëson mishin e dhëmbëve. Është send i vogël që prindërit e kërkojnë natën e parë që bebja qan. Mund të vendoset në frigorifer për pak minuta për efekt më qetësues.
- I shkon
- Shkon për bebe nga katër muaj e lart, kur fillojnë shenjat e dhëmbëve.
- Buxheti
- €8–20 / 800–2,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh një model prej një cope, pa mbushje me lëng, që të pastrohet lehtë.
- 07
Peshqir me kapuç dhe set për banjë
Banja e mbrëmjes është ritual i përditshëm dhe peshqirët e zakonshëm janë shumë të mëdhenj për beben. Kapuçi e mban kokën ngrohtë sa e vishni. Kur bebja rritet, kapuçi e mban të ngrohtë edhe pas pishinës ose detit.
- I shkon
- Përshtatet për familje që e kanë banjën pjesë të rutinës së gjumit.
- Buxheti
- €15–35 / 1,500–3,500 lekë
- Bëje personale
- Shto një sapun të butë pa parfum, të menduar për lëkurë të ndjeshme.
- 08
Gatime të gatshme për prindërit
Javët e para pas lindjes janë të lodhshme dhe gatimi bëhet barrë. Disa gjellë të ngrira për ditët më të vështira janë dhuratë që prindërit nuk e harrojnë. Kjo dhuratë është veçanërisht e çmuar kur familja nuk ka të afërm pranë.
- I shkon
- Shkon për të afërmit dhe miqtë e ngushtë që jetojnë pranë familjes.
- Buxheti
- €20–50 / 2,000–5,000 lekë
- Bëje personale
- Shkruaj mbi çdo enë emrin e gjellës dhe si ngrohet, që askush të mos ketë nevojë të pyesë.
- 09
Kuti kujtimesh për vitin e parë
Byzylyku i spitalit, kaçurreli i parë dhe fotografia e parë humbasin shpejt mes gjërave të tjera. Një kuti me ndarje i mban të gjitha në një vend. Me kalimin e viteve, kjo kuti bëhet një nga sendet më të çmuara të familjes.
- I shkon
- Përshtatet për prindër që i pëlqen të ruajnë kujtime, por nuk kanë kohë t’i organizojnë.
- Buxheti
- €15–40 / 1,500–4,000 lekë
- Bëje personale
- Fut brenda edhe një letër për beben, ta lexojë kur të rritet. Shkruaj me dorë emrin dhe datën e lindjes mbi kapak.
- 10
Karta për muajt e parë
Kartat me numrat e muajve vendosen pranë bebes në fotografi dhe tregojnë sa është rritur. Pas një viti krijojnë një seri që prindërit e ruajnë me qejf. Fotografitë me karta ndihmojnë edhe gjyshërit që jetojnë larg të ndjekin rritjen.
- I shkon
- Shkon për prindër që fotografojnë shumë dhe ndajnë fotografi me familjen.
- Buxheti
- €8–20 / 800–2,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh karta me shkrim shqip, që fotografitë të duken më të tyret.
- 11
Tapet loje i palosshëm
Koha në bark ndihmon beben të forcojë qafën dhe shpatullat, dhe kërkon një sipërfaqe të pastër dhe të butë. Një tapet i palosshëm hiqet lehtë kur vijnë mysafirë. Ngjyrat dhe format në sipërfaqe i japin bebes diçka për të parë ndërsa luan.
- I shkon
- Përshtatet nga muaji i dytë deri sa bebja të fillojë të ecë.
- Buxheti
- €30–70 / 3,000–7,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh një tapet që lahet lehtë dhe nuk ka erë të fortë plastike.
- 12
Kontribut për karrocën ose karrigen e makinës
Sendet e mëdha të sigurisë janë shpenzimi më i madh për prindërit e rinj. Kontributi në një send që ata e kanë zgjedhur vetë është më i vlefshëm se një send i madh i zgjedhur nga dikush tjetër. Kështu shmangen edhe dy karroca të njëjta nga të afërm të ndryshëm.
- I shkon
- Shkon kur disa të afërm bashkohen dhe prindërit e kanë zgjedhur modelin.
- Buxheti
- €50–200 / 5,000–20,000 lekë
- Bëje personale
- Mos blej karrige makine të përdorur; siguria e saj varet nga historia që nuk e njeh.
- 13
Kupon për fotograf familjar
Muajt e parë kalojnë shpejt dhe prindërit rrallë dalin në fotografi bashkë me beben. Një seancë me fotograf i jep familjes fotografi që i mbajnë për gjithë jetën. Fotografitë profesionale shpesh printohen dhe u dhurohen gjyshërve.
- I shkon
- Përshtatet për prindër që e duan dokumentimin, por nuk duan të organizojnë gjë vetë.
- Buxheti
- €50–120 / 5,000–12,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh një fotograf që vjen në shtëpi, që bebja të mos lodhet me lëvizje.
- 14
Pelena në masën e ardhshme
Pelenat janë shpenzim që nuk mbaron dhe familja i blen pa pushim. Një paketë e madhe në masën që vjen pas tyre është dhuratë praktike që nuk prishet. Askush nuk ankohet kurrë që ka marrë shumë pelena.
- I shkon
- Shkon për çdo familje, sidomos kur nuk di çfarë të zgjedhësh tjetër.
- Buxheti
- €15–35 / 1,500–3,500 lekë
- Bëje personale
- Pyet cilën markë përdorin, sepse shumë bebe reagojnë ndryshe ndaj markave të ndryshme.
- 15
Altoparlant me zhurmë të bardhë
Zhurma e bardhë ndihmon shumë bebe të flenë më lehtë dhe mbulon zhurmat e shtëpisë. Për prindërit, edhe një orë gjumë më shumë është dhuratë e madhe. Përdoret edhe gjatë udhëtimeve, kur bebja duhet të flejë në një vend të panjohur.
- I shkon
- Përshtatet për familje që jetojnë në apartament ose në lagje të zhurmshme.
- Buxheti
- €20–45 / 2,000–4,500 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh një model me kohëmatës, që të mos qëndrojë ndezur gjithë natën.
Çfarë gjen me çdo buxhet
Deri në €20 deri në 2,000 lekë
Disa nga dhuratat më të dobishme për beben kushtojnë pak: libra kartoni, lodër dhëmbësh, karta për muajt e parë ose një paketë pelenash në masën e ardhshme.
€20–50 2,000–5,000 lekë
Në këtë brez janë dhuratat praktike për muajt e parë: trupat në masë më të madhe, batanijet e muslinit, thesi i gjumit, tapeti i lojës ose zhurma e bardhë.
Mbi €50 mbi 5,000 lekë
Për gjyshërit, kumbarët dhe të afërmit e ngushtë, flori i parë, kontributi për karrocën ose seanca me fotograf janë dhurata që familja i kujton për vite.
Praktike për familjen, e sigurt për beben
- Pyet prindërit çfarë kanë tashmë dhe çfarë u mungon; shumica e familjeve e vlerësojnë pyetjen më shumë se surprizën.
- Bli veshje për gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj dhe mendo stinën kur bebja do t’i mbajë ato.
- Për gjumë, lodra dhe ushqim, ndiq gjithmonë etiketën e moshës dhe udhëzimet e prodhuesit.
- Mos sill lodra me zë të fortë ose me drita që ndizen; prindërit e bebeve të vogla e çmojnë qetësinë më shumë se çdo gjë tjetër.
Përpara zgjedhjes së fundit
Çfarë sillet kur shkon për të parë beben?
Në vizitën e parë, zakonisht sillet një dhuratë e vogël për beben dhe, sipas zakonit të familjes, ëmbëlsira ose një zarf. Rroba në masë më të madhe, një libër ose gatime për prindërit janë zgjedhje që mirëpriten pothuajse gjithmonë. Mbaje vizitën të shkurtër dhe pyet më parë për orarin. Lani duart sapo hyni dhe mos e merrni beben në krahë pa ua kërkuar prindërit.
A është ende zakon t’i dhurohet ar bebes?
Po, në shumë familje në Shqipëri dhe Kosovë, florinjtë, byzylykët ose varëset e vogla prej ari mbeten dhurata tradicionale nga gjyshërit dhe kumbarët. Ruhen si kujtim dhe rrallë mbahen nga bebja në muajt e parë për arsye sigurie. Nëse familja nuk e ndjek këtë zakon, një kursim i vogël bankar në emër të bebes ka të njëjtin kuptim afatgjatë.
Sa kohë pas lindjes shkohet për vizitë?
Shumica e prindërve preferojnë të presin një deri në dy javë, derisa të kenë krijuar pak rutinë. Pyet gjithmonë para se të shkosh, mos shko kur je i sëmurë dhe mos qëndro më shumë se një orë, edhe nëse të ftojnë të rrish. Nëse nuk mund të shkosh, një mesazh me urime dhe një dhuratë e dërguar me postë janë plotësisht të pranueshme.
Sa duhet të shpenzoj për dhuratën e bebes?
Për miqtë dhe të njohurit, €15–40 / 1,500–4,000 lekë janë zakonisht të mjaftueshme. Të afërmit e ngushtë shpenzojnë më shumë ose bashkohen për një send të madh, si karroca. Rëndësi ka që dhurata të jetë e dobishme, jo e madhe. Nëse je kumbarë ose gjysh, pritshmëritë në shumë familje janë më të larta, sidomos kur bëhet fjalë për arin.