15 ide që mund t’i përshtatësh
Çmimet janë orientuese dhe përdorin intervale të gjera për Shqipërinë dhe Kosovën. Ideja dhe arsyeja e saj kanë përparësi ndaj shumës.
- 01
Karrocë shtytëse për hapat e parë
Shumë fëmijë mësojnë të ecin duke shtyrë diçka para vetes. Një karrocë druri e qëndrueshme u jep mbështetje dhe guxim njëkohësisht. Kur nuk ecin, e mbushin me lodra dhe e lëvizin nëpër shtëpi.
- I shkon
- Shkon për fëmijë që qëndrojnë në këmbë duke u mbajtur, por ende nuk ecin vetë.
- Buxheti
- €30–70 / 3,000–7,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh një model me rrota që kanë frenim ose rrotullohen ngadalë, që të mos ikë përpara.
- 02
Kuti me forma për t’u futur
Futja e rrethit, katrorit dhe trekëndëshit në vrimën e duhur është loja e parë logjike. Fëmija provon, gabon dhe provon sërish pa u lodhur. Kjo lodër mbetet e dobishme deri afër dy vjeç.
- I shkon
- Përshtatet për fëmijë që i pëlqen të fusin dhe të nxjerrin gjëra nga kutitë.
- Buxheti
- €12–25 / 1,200–2,500 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh forma të mëdha prej druri me ngjyra të ndryshme për secilën. Ulu pranë tij herët e para dhe trego vetëm një formë, pastaj lëre ta provojë vetë.
- 03
Libra me kapakë dhe tekstura
Librat ku fëmija ngre një kapak dhe gjen një kafshë, ose prek lesh dhe letër të ashpër, e mbajnë të përqendruar. Prindërit i lexojnë me zë dhe fjalët e para shpesh dalin nga këto faqe. Faqet e trasha i rezistojnë dorës së vogël.
- I shkon
- Shkon për çdo fëmijë njëvjeçar, sidomos para gjumit.
- Buxheti
- €8–20 / 800–2,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh libra me fjalë të shkurtra shqip dhe figura të qarta, pa shumë detaje.
- 04
Top i butë me tekstura të ndryshme
Një top i lehtë me gunga, vija dhe pëlhura të ndryshme kapet lehtë nga duart e vogla. Fëmija e rrokullis, e ndjek me zvarritje dhe e hedh. Është lodër e thjeshtë që luhet çdo ditë.
- I shkon
- Përshtatet për fëmijë që po zvarriten ose sapo kanë nisur të ecin.
- Buxheti
- €8–15 / 800–1,500 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh një top që lahet lehtë, sepse do të bjerë në dysheme shumë herë në ditë. Rrokullise drejt tij nga një distancë e shkurtër dhe prit ta kthejë.
- 05
Lodra banje që notojnë
Banja e mbrëmjes bëhet lojë kur ka rosa, varka ose filxhanë që mbushen e zbrazen me ujë. Fëmija mëson për ujin dhe lëvizjen pa e kuptuar. Për prindërit, banja shkon më shpejt kur fëmija është i zënë.
- I shkon
- Shkon për familje që e kanë banjën pjesë të rutinës së mbrëmjes.
- Buxheti
- €8–20 / 800–2,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh lodra pa vrima ku mund të mblidhet ujë dhe myk. Pas banjës, lëri të thahen në një rrjetë ose kosh me vrima.
- 06
Ksilofon druri me ngjyra
Goditja e pllakave me një shkop të vogël i jep fëmijës kënaqësinë e të bërit muzikë vetë. Mëson shkakun dhe pasojën: godet dhe dëgjon një tingull. Zëri i drurit është më i butë se i lodrave elektronike.
- I shkon
- Përshtatet për fëmijë që reagojnë me qejf ndaj muzikës dhe ritmit.
- Buxheti
- €15–30 / 1,500–3,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh shkopinj të shkurtër me majë të rrumbullakët, pa pjesë që hiqen.
- 07
Filxhanë që futen njëri brenda tjetrit
Filxhanët me madhësi të ndryshme bëhen kullë, futen njëri në tjetrin dhe mbushen me rërë ose ujë. Është lodër e lirë që luhet për muaj në shumë mënyra. Fëmija mëson madhësitë pa mësim.
- I shkon
- Shkon për çdo fëmijë njëvjeçar, në shtëpi, në banjë ose në plazh.
- Buxheti
- €8–18 / 800–1,800 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh filxhanë me numra ose kafshë në fund, që të përdoren edhe më vonë për të mësuar numrat.
- 08
Kafshë me rrota për ta tërhequr
Kur fillon të ecë, fëmija e tërheq kafshën pas vetes dhe kthehet ta shikojë. Kjo lodër e shtyn të ecë më shumë dhe më me siguri. Zhurma e lehtë e rrotave e bën edhe më argëtuese.
- I shkon
- Përshtatet për fëmijë që kanë nisur të ecin pa ndihmë.
- Buxheti
- €15–30 / 1,500–3,000 lekë
- Bëje personale
- Kontrollo që litari të jetë i shkurtër, nën tridhjetë centimetra, për siguri.
- 09
Shportë thesari me sende të sigurta
Një shportë me sende të zakonshme, si një lugë druri, një shall i butë dhe një top leshi, i jep fëmijës kënaqësinë e zbulimit. Çdo send ka peshë, tingull dhe prekje të ndryshme. Shumë edukatorë e rekomandojnë si lojë të qetë.
- I shkon
- Shkon për fëmijë kureshtarë që hapin çdo sirtar të shtëpisë.
- Buxheti
- €10–25 / 1,000–2,500 lekë
- Bëje personale
- Ndrysho sendet çdo javë, që shporta të mbetet e re. Rri gjithmonë pranë kur luan me të, edhe pse sendet janë të sigurta.
- 10
Shkallë të buta prej sfungjeri
Format e buta për ngjitje i lejojnë fëmijës të ngjitet, të rrëshqasë dhe të bjerë pa u lënduar. Është mënyrë e sigurt për të shpenzuar energjinë brenda shtëpisë. Më vonë bëhen edhe vend për t’u ulur.
- I shkon
- Përshtatet për familje me hapësirë në dhomën e lojës dhe për fëmijë shumë aktivë.
- Buxheti
- €40–90 / 4,000–9,000 lekë
- Bëje personale
- Zgjidh këllëf që hiqet dhe lahet, dhe vendosi mbi një tapet që nuk rrëshqet.
- 11
Këpucët e para të ecjes
Kur fëmija fillon të ecë jashtë, ka nevojë për këpucë me shollë fleksibël që mbrojnë pa e shtrënguar këmbën. Prindërit shpesh nuk dinë masën e duhur dhe e shtyjnë blerjen. Një kupon për një dyqan të specializuar zgjidh këtë problem.
- I shkon
- Shkon për fëmijë që ecin vetë dhe dalin shpesh jashtë.
- Buxheti
- €25–50 / 2,500–5,000 lekë
- Bëje personale
- Jep kupon ose shko bashkë me prindin, sepse këpucët duhet të maten në këmbë.
- 12
Album me fytyrat e familjes
Fëmijët njëvjeçarë duan të shohin fytyra të njohura. Një album me faqe të forta, me fotografitë e prindërve, gjyshërve dhe kafshës së shtëpisë, e mëson të njohë njerëzit e tij. Shpesh bëhet libri i preferuar.
- I shkon
- Përshtatet sidomos kur gjyshërit ose të afërmit jetojnë larg.
- Buxheti
- €15–30 / 1,500–3,000 lekë
- Bëje personale
- Shkruaj nën çdo fotografi emrin me të cilin fëmija e thërret atë person.
- 13
Seancë fotografike e ditëlindjes së parë
Ditëlindja e parë është moment që familja e kujton për vite. Një fotograf që vjen në festë ose një seancë e shkurtër me tortën e parë kap shprehjet që telefoni i humb. Fotografitë bëhen dhuratë edhe për gjyshërit.
- I shkon
- Shkon për gjyshërit, kumbarët ose për grupe të afërmish që bashkohen.
- Buxheti
- €40–100 / 4,000–10,000 lekë
- Bëje personale
- Rezervo një orar në mëngjes, kur fëmijët njëvjeçarë janë më të qetë.
- 14
Telefon prej druri për lojë
Fëmijët imitojnë prindërit që flasin në telefon. Një telefon druri pa ekran i jep fëmijës mundësinë të “flasë” dhe të përsërisë fjalë të reja. Është lodër e thjeshtë që nxit gjuhën.
- I shkon
- Përshtatet për fëmijë që po nisin të flasin dhe imitojnë të rriturit.
- Buxheti
- €10–20 / 1,000–2,000 lekë
- Bëje personale
- Thirre vetë fëmijën në telefon dhe bëj biseda të shkurtra me të. Mund ta përdorësh edhe për të “thirrur” gjyshërit kur fëmija i kujton.
- 15
Byzylyk ose monedhë ari për ditëlindjen e parë
Në shumë familje shqiptare, ditëlindja e parë shënohet me ar nga gjyshërit ose kumbarët. Është kujtim që ruhet për vite dhe shpesh kalon te brezi tjetër. Vlera e tij nuk zbehet me kohën.
- I shkon
- Shkon për të afërmit e ngushtë që e ndjekin këtë zakon.
- Buxheti
- €60–200 / 6,000–20,000 lekë
- Bëje personale
- Ruajeni në kuti dhe mos ia vendosni fëmijës gjatë lojës ose gjumit.
Çfarë gjen me çdo buxhet
Deri në €20 deri në 2,000 lekë
Me pak para gjen lodrat që një fëmijë njëvjeçar i luan më shumë: kullat me filxhanë, librat me kapakë, topat e butë me tekstura dhe lodrat e banjës.
€20–50 2,000–5,000 lekë
Në këtë brez janë lodrat që shoqërojnë hapat e parë: karroca shtytëse, kafsha me rrota, ksilofoni, këpucët e para dhe albumi me fytyrat e familjes.
Mbi €50 mbi 5,000 lekë
Për gjyshërit dhe kumbarët, shkallët e buta për ngjitje, seanca fotografike e ditëlindjes së parë ose ari i parë janë dhurata që familja i kujton.
Siguria para së gjithash
- Shmang çdo lodër me pjesë më të vogla se një kapak shisheje, sepse në këtë moshë gjithçka shkon në gojë.
- Zgjidh lodra që luhen në shumë mënyra, jo ato që bëjnë vetëm një zhurmë me një buton.
- Pyet prindërit për hapësirën në shtëpi para se të blesh diçka të madhe, si shkallët e buta apo karroca e hapave.
- Për ditëlindjen e parë, një kujtim për familjen ka shpesh më shumë vlerë se një lodër tjetër.
Përpara zgjedhjes së fundit
Çfarë i dhurohet një fëmije 1 vjeç?
Lodrat që ndihmojnë hapat e parë, si karroca shtytëse dhe kafsha me rrota, janë ndër më të dobishmet. Librat me kapakë, kutia me forma dhe ksilofoni nxisin kureshtjen. Për ditëlindjen e parë, shumë familje vlerësojnë edhe kujtime, si fotografitë ose ari.
Cilat lodra janë të sigurta për një fëmijë njëvjeçar?
Lodrat pa pjesë të vogla, me cepa të rrumbullakët, pa bateri të lirshme dhe me ngjyra të sigurta. Kontrollo etiketën e moshës dhe shmang magnetët e vegjël, litarët e gjatë dhe lodrat që thyhen lehtë. Në dyshim, zgjidh dru ose pëlhurë.
A është zakon t’i dhurohet ar në ditëlindjen e parë?
Po, në shumë familje në Shqipëri dhe Kosovë, gjyshërit dhe kumbarët i dhurojnë fëmijës ar në ditëlindjen e parë. Zakonisht është një monedhë, byzylyk ose varëse e vogël që ruhet si kujtim. Nuk është detyrim, por mbetet traditë e dashur.
Sa duhet të shpenzoj për ditëlindjen e parë të një fëmije?
Për miqtë dhe të njohurit, €15–35 / 1,500–3,500 lekë janë të mjaftueshme. Të afërmit e ngushtë shpesh shpenzojnë më shumë ose bashkohen për një dhuratë më të madhe. Fëmija nuk e mban mend çmimin, ndaj dobia për familjen ka më shumë rëndësi.